≡ Menu

Bagaimana Suruhanjaya Sekuriti Menentukan Sesuatu Saham Itu Patuh Shariah?

Siapa yang tentukan bagaimana produk pasaran modal seperti pasaran saham patuh Shariah atau tidak ?

Pihak yang mempunyai autoriti untuk mengeluarkan fatwa dan mempunyai kuasa untuk melaksanakannya adalah Majlis Penasihat Shariah (MPS) Suruhanjaya Sekuriti Malaysia (SC).

MPS SC telah membangunkan kaedah Shariah stocks screening yang bersesuaian dengan perkembangan pasaran modal Islam di Malaysia. Sebab itu dalam nota ini tuan dapat melihat ada kaedah lama (qawl qadim) dan kaedah baru (qawl jadid).

Berikut adalah kaedah yang baru.

Penentuan status patuh Shariah (Shariah stocks screening) untuk sesebuah syarikat di Bursa Malaysia.

Kaedah penilaian ini bermula pada November 2013. (Tuan dapat bandingkan dengan kaedah yang lama selepas membaca nota ini sampai habis)

Perubahan utama melibatkan dua penilaian:

A. Penilaian aktiviti bisnes

1) Aktiviti berikut maka pendapatan syarikat perlu kurang dari 5%:

  • perbankan konvensional;
  • insurans konvensional;
  • perjudian;
  • arak dan aktiviti-aktiviti berkaitan dengannya;
  • babi dan aktiviti-aktiviti berkaitan dengannya;
  • makanan dan minuman tidak halal;
  • hiburan tidak patuh Syariah;
  • tembakau dan aktiviti-aktiviti berkaitan dengannya;
  • pendapatan faedah2 daripada akaun dan instrumen konvensional (termasuk pendapatan faedah yang diterima berikutan daripada keputusan mahkamah atau penimbang tara);
  • dividen daripada pelaburan tidak patuh Syariah; dan
  • aktiviti-aktiviti lain yang diputuskan sebagai tidak patuh Syariah.

Bagi perniagaan/aktiviti yang disenaraikan di atas, sumbangan daripada perniagaan/aktiviti tidak patuh Syariah kepada perolehan Kumpulan atau keuntungan sebelum cukai Kumpulan sesebuah syarikat mestilah kurang daripada lima peratus.

2) Aktiviti berikut pula pendapatan syarikat perlu kurang dari 20%:

  • jual beli saham;
  • pembrokeran saham;
  • sewaan daripada aktiviti-aktiviti tidak patuh Syariah; dan
  • aktiviti-aktiviti lain yang diputuskan sebagai tidak patuh Syariah.

Bagi perniagaan/aktiviti yang disenaraikan di atas, sumbangan daripada perniagaan/aktiviti tidak patuh Syariah kepada perolehan Kumpulan atau keuntungan sebelum cukai Kumpulan sesebuah syarikat mestilah kurang daripada 20 peratus.

B. Penilaian ratio kewangan

Kaedah ini meneliti balance sheet sesebuah syarikat.

1) Duit tunai syarikat perlu disimpan dalam akaun perbankan Islam / instrumen kewangan Islamik sahaja.

2) Hutang syarikat mestilah diterbitkan / datang dari perbankan Islam / instrumen patuh Shariah seperti sukuk.

Sekiranya tunai & hutang dari sumber riba maka tak boleh lebih dari 33% dari jumlah aset syarikat. Jika lebih dari ratio ini, maka status syarikat pun bertukar menjadi tidak patuh Shariah walaupun aktiviti bisnes patuh Shariah.

Selain itu imej / persepsi umum yang melibatkan Shariah juga diambil kira.

Sila klik link di bawah untuk ke laman ICM dan senarai saham patuh Shariah.

i. Islamic Capital Market
ii. List of Shariah-compliant Securities by SC’s Shariah Advisory Council

Nota: Kaedah dibawah ini tidak lagi diguna pakai.

Catatan dibawah ini hanya sebagai rujukan akademik sahaja.

Kaedah shariah stocks screening yang lama adalah seperti berikut:

Semua kaunter saham adalah halal melainkan syarikat yang perniagaan terasnya mempunyai:

1. Perkhidmatan kewangan yang berteraskan riba (faedah);
2. Perjudian dan pertaruhan;
3. Pengeluaran atau penjualan barangan yang tidak halal atau barangan yang berkaitan;
4. Insurans konvensional;
5. Aktiviti hiburan yang tidak selaras dengan Syariah;
6. Pengeluaran atau penjualan barangan yang berasaskan tembakau atau barangan yang berkaitan;
7. Pembrokeran atau jual beli sekuriti tidak patuh Syariah; dan
8. Aktiviti lain yang didapati tidak selaras dengan Syariah.

Seterusnya, MPS SC mempertimbangkan persepsi umum dan juga maslahah.

Sekiranya ada syarikat yang mempunyai pendapatan yang bercampur dari 8 perkara yang ditetapkan di atas, maka MPS SC mempunyai tanda aras berikut:

a. 5 peratus (pendapatan riba, judi, arak dan babi)
b. 10 peratus (perkara yang sukar dielakkan, FD riba dan tembakau)
c. 20 peratus (hasil sewa premis yang melibatkan perniagaan haram)
d. 25 peratus (bisnes itu ok tapi selalu bercampur dengan pendapatan haram seperti hotel, resort & broker)

Selaku orang biasa, tak mampu nak kira semua.

Maka Islamic Capital Market (ICM) Suruhanjaya Sekuriti telah memudahkan urusan kita.

Kita cuma perlu rujuk senarai tersebut, 2 kali setahun. Tapi kalau dah pakai broker halal maka lebih mudah.

Penulis: Suzardi Maulan, IFP, juga lebih dikenali sebagai Pakdi. Budak Jawa hensem yang bantu busy professionals ada cukup duit untuk retire.